14.- Kerexeta

Beste kasu askotan bezala, jatorrizko egitura arpilatua izan da eta harrizko tumulua baino ez da ikusten. Tumuluak sakonean 0,5 metroko zuloa dauka erdian. Dolmen bat ba ote zen zalantzak badaude, zuloaren ondoan harlosa bat ikusten baizen; baliteke harlosa hori suntsitutako ganbararen zati bat izatea.

Dimentsioak

Tumulak 17 m-ko diametroa eta 0,30 m-ko altuera dauka.

Ikerketa lanak

J. M. Barandiaranek aurkitu zuen 1920an, eta urtebete geroago T. Aranzadik, J. M. Barandiaranek eta E. Egurenek indusi zuten. Indusketa hasi zenean tumuluaren altuera 1,5 metrokoa zen eta harlosa zuloaren ertzean zegoen. Indusketaren hondoan harrizko zorua zulatuta zegoela ikusi zen. Antzeko beste sakonune batzuk ere aipatzen dira Karakateko zenbait dolmenen hondoetan, baina ez dago argi horiek arpilatze-lanen ondorio diren, edo jatorrizko egituren parte badiren. Egitura eta materialak hainbat ikerketa-lanetan argitaratu dira: Aranzadi, Barandiaran eta Eguren (1922), J. M. Barandiaran (1953), J. Elósegui (1953), Gipuzkoako Karta Arkeologikoak (1982, 1990), J. M. Apellániz (1973).

Aurkikuntzak

Historiaurreko material gutxi batzuk baino ez ziren aurkitu: suharrizko printza bat eta ijelki bat. Horiekin batera, material garaikideak aurkitu ziren: berunezko pieza bat, eskoria zatiak, abere hezurrak eta ontzi zatiak.

Nabarmentzekoa

Aranzadik, Barandiaranek eta Egurenek dolmentzat hartzen zuten Kerexeta. Eurentzako, jatorrian dolmen bat izandako egitura zen hura, geroago arpilatua eta suntsitua izan zena. Horren lekuko izango lirateke bala eta gainerako material garaikideak; eta 1982ko Karta Arkeologikoan ikus daitekeenez, monumentuaren suntsipena duela gutxi arte jarraitu da.

Mota
Tumulua
Garaia
Neolitoa-Brontze Aroa (K. a. 4.000-1.500)
Udalerria
Azkoitia
Kokapena

Kerexetako lepoan, Irukurutzetako hegoaldeko magalean.