13.- Aizpuruko zabala

Jatorrizko ganbararen harlosa bakar bat ikusten da gaur, eta bere inguruan harrizko tumulua ikus daiteke, bertako basaltoez eginda. 1921ean, ordea, ganbarako hiru harlosa kontserbatzen ziren, eta bere orientazioa Ekialde-Mendebaldera zen.

Dimentsioak

Tumuluak 13 m-ko diametroa eta 1,2 m-ko altuera du. Arpilatze-zuloak 3,5 m-ko diametroa eta 0,5 m-ko sakonera du. 1921ean aurkitutako harlosen neurriak dira: a) 2,1 m-ko luzera, 1,7 m-ko altuera eta 0,25 m-ko lodiera; b) 0,5 m-ko luzera, 1,3m-ko altuera eta 0,15 m-ko lodiera; c) 0,8 m-ko luzera eta 0,3 m-ko lodiera.

Ikerketa lanak

J. M. Barandiaranek aurkitu zuen 1920an, eta urtebete geroago T. Aranzadik, J. M. Barandiaranek eta E. Egurenek indusi zuten. Orduz geroztik ez da beste indusketarik egin. Egitura eta materialak hainbat ikerketa-lanetan argitaratu dira: Aranzadi, Barandiaran eta Eguren (1922), J. M. Barandiaran (1953), J. Elósegui (1953), Gipuzkoako Karta Arkeologikoak (1982, 1990), J. M. Apellániz (1973).

Aurkikuntzak

Indusketan suharri landu bat, printza bat eta hezurrezko hiru lepoko ale aurkitu ziren.

Nabarmentzekoa

Antzeko lepoko aleak Kerexetategi Iparrekoan aurkitu ziren, eta landutako suharri-mota berdina (triangelu forma emanda) Irukurutzetan ere aurkitu zen.

Mota
Dolmena
Garaia
Neolitoa-Brontze Aroa (K. a. 4.000-1.500)
Udalerria
Bergara - Soraluze
Kokapena

Kurutzebakarreko hegoaldeko magalean, Aizpuruko Zabala izeneko lekuan.