2.- Idoia (Iruia)

Jatorrizko ganbararen harlosa bakar bat kontserbatzen da, eta bere inguruan harrizko tumulua ikus daiteke, bertako basaltoez eginda.

Dimentsioak

Tumuluak 9 m-ko diametroa eta 0,75 m-ko altuera du, eta harlosak 1,8 x 1,7 m-ko zabalera dauka.

Ikerketa lanak

J. M. Barandiaranek aurkitu zuen 1920an, eta urtebete geroago T. Aranzadik, J. M. Barandiaranek eta E. Egurenek indusi zuten. Orduz geroztik ez da beste indusketarik egin. Egitura eta materialak hainbat ikerketa-lanetan argitaratu dira: Aranzadi, Barandiaran eta Eguren (1922), J. M. Barandiaran (1953), J. Elósegui (1953), Gipuzkoako Karta Arkeologikoak (1982, 1990), J. M. Apellániz (1973).

Aurkikuntzak

Indusketan hiru zeramika zati aurkitu ziren, gaur egungo fauna-hezur batzuekin batera. Zeramika eskuz eginda dago eta Neolito-Brontze-Aroa bitartekoa da.

Nabarmentzekoa

Dolmenaren inguruan egin diren miaketa arkeologikoetan historiaurreko aztarna isolatuak aurkitu dira. Lekuak eskaintzen dituen baldintza egokiak (ura, zelaigunea, basoa) historiaurrean ere aprobetxatu zirenen lekuko dira horiek.

Mota
Dolmena
Garaia
Neolitoa-Brontze Aroa (K. a. 4.000-1.500)
Udalerria
Soraluze
Kokapena

Idoia izeneko zabalgunean, Atxolingo Ipar-Mendebaldeko sahietsaldean.